„Rozwód rodziców to wyrok dla wszystkich członków rodziny, nie tylko partnerów związanych małżeństwem. Zajmuje on drugie miejsce na liście czterdziestu trzech najbardziej stresujących wydarzeń życiowych i jest jednym z najczęściej występujących negatywnych doświadczeń życiowych dzieci (…)”. M. Herbert (1967)
Wśród dzieci z rodzin rozbitych często obserwuje się szeroko rozumiane trudności wychowawcze, tendencje do agresji, autoagresji. Wśród młodocianych przestępców 70% to dzieci z rozbitych rodzin. Często rozwód wpływa na obniżone poczucie bezpieczeństwa dzieci, zaniżona samoocenę i niskie poczucie własnej wartości. Rozwód powoduje również szereg innych negatywnych konsekwencji – podwyższona lękowość, brak umiejętności zawierania długotrwałych więzi, tendencje do powierzchownych i licznych związków. Nie chce się rozpisywać jak bardzo jest on szkodliwy, bo same konsekwencje rozwodu to prawdziwy „temat rzeka”. Oczywiście jak będą odbierać rozwód dzieci zależy od wielu czynników – on wieku dziecka i jego wrażliwości. Zależy również od postawy rodziców wobec samego rozstania.
Po rozwodzie zazwyczaj dziecko pozostaje z jednym z rodziców, w Norwegii możliwe jest opieka 50/50. Czyli dziecko jest tydzień u jednego rodzica i tydzień u drugiego. Rozwiązanie to pozwala zachować wieź emocjonalna z każdym z rodziców, wymaga jednak dobrego porozumienia pomiędzy rodzicami.
Dziecko może nie odczuwać negatywnych konsekwencji w związku z rozwodem rodziców. Sam rozwód oraz wychowywanie się tylko z jednym z rodziców nie jest czynnikiem wpływającym negatywnie na rozwój dziecka. Brak jednego z rodziców występuje również w sytuacji, kiedy rodzic przedwcześnie umiera. Jednakże w takim przypadku nie obserwujemy szeregu negatywnych konsekwencji. Przyczyna problemów nie jest, zatem brak rodzica – a konflikt pomiędzy rodzicami!!!
Rozwód rodziców oznacza, iż para ta nie mogła porozumieć się podczas wspólnego zżycia. Dlatego porozumienie w sytuacji rozstania jest jeszcze trudniejsze. Możemy skorzystać z mediacji rodzinnych u psychologa lub mediatora. Jest to popularne rozwiązanie w Norwegii – osoba obiektywna wspomaga komunikację pomiędzy partnerami, kontroluje procesy emocjonalne podczas spotkania. Jeżeli decydujecie się na rozwód, to:
1. Podejmij odpowiedzialna, dorosłą decyzji- przeanalizuj wszelki konsekwencje. Jeżeli jesteś w związku nieszczęśliwy, przezywasz tylko negatywne emocji i sytuacja trwa już bardzo długo, pomimo licznych prób mediacji i naprawy nie udało się nic zmienić – może warto się rozstać. Każdy ma prawo przeżyć własne zżycie tak jak chce. Utrzymywanie związku, który jest szkodliwy, toksyczny może skutkować silnym dyskomfortem, depresjami. Jeżeli zbyt długo tkwimy w związku, który nam nie służy, to zarazem tracimy radość chwil, które dopiero przed nami.
2. Jeżeli już postanowiliście – nie zmieniaj decyzji.
3. Wraz z partnerem spokojnie ustalcie zasady, według których chcecie wychowywać swoje dzieci.
4. Jeżeli jedno z was będzie opuszczać wspólny dom i tylko odwiedzać dzieci – niech ten rodzic zrobi to „powoli” i spokojnie. Czyli początkowo nie ma rodzica w domu coraz częściej, częściej.. Aż pewnego dnia wyprowadza się na stale. Darujmy dziecku ostentacyjne pełne emocji przeprowadzki. W takiej „powolnej „ wyprowadzce dzieci stopniowo przyzwyczajają się do nieobecności dłuższej jednego z rodziców. Łatwiej im zaakceptować ten fakt.
5. Dzieci należy poinformować o fakcie rozstania, zapewnić ich ze rozstanie nie ma nic wspólnego z uczuciami, jakie oboje rodziców do nich żywi. Należy dzieciom przedstawić sytuacje – jak teraz będzie wyglądać ich życie-, kto gdzie będzie mieszkać, jak się będą widywać itp. Powinniśmy ta rozmowę przeprowadzić wspólnie – oboje rodziców. Dzieci mogą zadawać pytania, zwłaszcza, – dlaczego tak? Dlaczego nie możemy mieszkać ciągle razem? Przygotujcie się na to. Podczas tej rozmowy bądźcie dalecy od oczerniania partnera i unikajcie komunikatów typu:, „ bo teraz tatuś będzie mieszkał z inna panią” lub „mamusi znajdzie Ci innego tatusia”. Niczemu dobremu to nie służy. Manipulowanie dzieckiem, przeciąganie dziecka na swoja stronę”, zawiązywanie wspólnej koalicji przeciw drugiemu rodzicowi to częste strategii stosowane przez rozwodzących się małżonków. Służą wyłącznie dobremu samopoczuciu rodzica ( syn/córka jest po mojej stronie) i wskazują na duża niedojrzałość rodziców. Zachowania takie burza całkowicie poczucie bezpieczeństwa u dziecka. W sytuacjach skrajnych możliwa jest nawet interwencja instytucji związanej z ochrona praw dziecka i czasowe zapewnienie dziecku innego środowiska na czas rozwiązania konfliktu. ( Szczególnie w Norwegii)
Przykładowa rozmowa może wyglądać tak: „Synku, zapewne od jakiegoś czasu zauważyłeś, ze tata bywa coraz rzadziej w domu. Z Pewnych względów tata musi się wyprowadzić. Teraz będziemy widywać się rzadziej, bo będzie mieszkać osobno. Kocha Cię nadal tak samo i zawsze możesz się do niego ze wszystkim zwrócić. Będziecie się widywać …..
Trudno znaleźć odpowiedz na pytanie, dlaczego tak będzie, czasem tak bywa, w podobnej sytuacji do twojej jest wiele dzieci.”
Warto podczas takiej rozmowy, zapytać dziecko o jego uczucia, emocje z tym związane.
Jeżeli decydujemy się na opiekę 50/50 to dzieci przez tydzień są u jednego z rodziców i tydzień u drugiego. Ważne, aby w domach tych panowały podoba się zasady np. ze względu na zdrowie u mamy nie jemy słodyczy – wiec u taty tez nie jemy!!! Albo – słodycze jemy tylko w niedzielę. Nastolatki wracają do domu o 21:00. Warto takie zasady spisać i musza tego pilnować szczególnie rodzice!!! Dzieci będą chciały zmienić te zasady, będą badać granice poszczególnego z rodziców, mogą nawet sytuację konfliktu próbować wykorzystać, dlatego ustalonych wspólnie zasad trzeba bezwzględnie przestrzegać. Rozwiązanie to pozwala zminimalizować negatywne konsekwencji rozwodu
Podczas rozwodu unikaj awantur przy dzieciach, osadzania i oczerniania drugiego z partnerów. Nie poszukuj w dziecku sprzymierzeńca ani pocieszyciela, nie obarczaj dziecka swoimi problemami ( szczególnie tendencje do tego maja matki i córki, na zasadzie „my dwie kobiety przeciwko temu wstrętnemu facetowi) Pamiętaj, ze dla chłopca po 7 roku życia wieź z ojcem jest wyjątkowo ważna i gwarantuje harmonijny rozwój.

Rozwód jest dla wszystkich sytuacją niezwykle trudna. Osoby dorosłe maja cala plejadę możliwości radzenia sobie w tej sytuacji – dzieci pozostają bezbronne. Dorośli są sprawcami rozwodu, dzieci nie maja na to żadnego wpływu. Dlatego podczas rozwodu w pierwszej kolejności zadbajcie o dobro dzieci, pomyślcie o tych niewinnych ofiarach zaistniałej sytuacji.